به صورت گوى پديد مىآيد ، ساقه‌اش به رنگ سرخ خرمايى است 6 . ( 1 ) . گل‌هاى Lawsonia inermis L . ؛ ابن سينا ، 580 ؛ ميمون ، 149 ؛ عيسى ، 10 106 . نيز قس . شمارهء 359 . ( 2 ) . نسخهء فارسى : « ابو معاذ و ابن ماسه گويند فاغيه عرب بيخ نيلوفر هندى را گويد و ابو ريحان هر دو را تخطئه كرده است . » ( 3 ) . الدهن المفغوّ - « روغنى كه گل‌هاى حنا را در آن خوابانده‌اند » ؛ II , Dozy ، 271 ؛ لسان العرب ، XV ، 160 . ( 4 ) . بزر الحناء چنين معناى فاغيه در ديگر فرهنگ‌ها وجود ندارد . اين را احتمالا بايد خواند نور الحناء - گل‌هاى حنا . ( 5 ) . الفغو ، نك . شمارهء 778 . ( 6 ) . نسخهء فارسى مىافزايد : « ابو ريحان گويد : گفته‌اند كه بعضى از هنود گل حنا را توريه [ ؟ ] گويند » . 759 . فاوانيا 1 - گل صد تومانى اين « عود الصليب » 2 است . جالينوس جليقيسدس 3 [ مىنامد ] . ديسفوريدس : آن داراى تخم‌هاى سرخ و سياه است . در جامع ابن ماسويه : اكتمكت - داروى هندى - جانشين فاوانيا است و [ فاوانيا ] چوبى به رنگ غبار است ، رويش خطهايى سفيد همانند قطرهاى دايره وجود دارد كه در مركز يكديگر را قطع مىكنند . ابن ماسويه : جانشين [ فاوانيا ] اكتمكت - داروى هندى است 4 . اسحق : جالينوس از آن نام نمىبرد . كلئوپاترا : [ فاوانيا ] گياهى است هندى و رومى . [ فاوانيا ] هندى بهترين است ، به عاقرقرها مىماند ، ضخامت انگشت بنصر را دارد و به رنگ خاكسترى متمايل به سفيد است . اگر پوستش را بكنيم ، آن‌گاه چهار بخش سياه‌رنگ همانند صليب در آن ديده مىشود . [ فاوانيا ] از نظر تأثير خود بر صرع [ دارويى ] بسيار تند و برا است . ( 1 ) . Paeonia officinalis Retz ؛ سراپيون ، 182 ؛ ابو منصور ، 426 ؛ ابن سينا ، 585 ؛ عيسى ، 1327 . فاوانيا - آوانويسى يا يونانى است ( II , Dozy ، 236 ؛ low , pf ، 308 ) كه از نام خداى درمان مشتق مىشود ؛ تئوفراست ، 564 . ( 2 ) . عود الصليب - « درخت صليب » ؛ نام عربى فاوانيا ، قس . ابن سينا ، 559 . ( 3 ) . جليقيسدس - يونانى ، ديوسكوريد ، III ، 133 .